Het Defensie-eiland kent een rijke historie en is nauw verbonden met de geschiedenis van het Kasteel. Het begon in het jaar 1873, toen het Centraal Magazijn van Kleding en Uitrusting zich vestigde in het Kasteel van Woerden.

Reorganisatie en herinrichting
In 1873 werden, ten gevolge van de reorganisaties bij het Ministerie van Oorlog, drie Centrale Magazijnen opgericht. Daarvan werd er één in het kasteel van Woerden gevestigd. Dit ‘Centraal Magazijn van Kleding en Uitrusting’ ontwikkelde zich in de 20e eeuw tot een belangrijke werkgever in Woerden en breidde zich uit naar het Defensie-eiland achter het Kasteel. Na een aanvankelijk lange tijd gehuurd te hebben, kocht het Ministerie van Oorlog dit eiland in 1921 van gemeente Woerden.

Gebruik door Koninklijke Landmacht
In 1980 vertrok het ‘Magazijn’ (officieel de 637e Intendance Centrale Werkplaats) uit het Kasteel en werden alle werkzaamheden naar het Defensie-eiland verplaatst. Het werd hoofdzakelijk gebruikt voor het wassen, drogen, spoelen, repareren en opslaan van militaire goederen van textiel (uniformen, tenten etc.) door de afdeling Intendance van de Koninklijke Landmacht. Sinds eind jaren 90 zijn de gebouwen niet meer in bedrijf.

Het ontstaan van De Wasserij
Vanaf circa 1880 werd begonnen met bouw op de buitenomwalling van het Defensie-eiland. Deze moest plaats maken voor ondermeer een wasserij (gebouw I uit 1916), een schoorsteen, een gebouw voor zeepopslag, wasserij en ontsmettingsruimte (gebouw U uit circa 1911), twee loodsen (gebouw D en T uit circa 1921), een werkplaats voor het sorteren van textiel (gebouw C uit circa 1931), de garage uit 1938 (gebouw F), de tenten- en kleermakerij uit 1940 (gebouw B) en de wasserij uit 1949 (gebouw I).

Aanvankelijk werden uitsluitend houten gebouwen geplaatst. Hiervan is nog een deel aanwezig. Later werd in steen gebouwd. Het in 1976 gebouwde ketelhuis (gebouw K) is één van de nieuwste gebouwen. Behalve de oriëntatie van de gebouwen in de plattegrond van het eiland, is geen duidelijke stedenbouwkundige hiërarchie in de ruimtelijke structuur te herkennen. De gebouwen zijn puur functioneel geplaatst.

Aangewezen monumenten
Gebouw I, de was-, spoel- en sorteerinrichting uit 1916 met bijbehorende schoorsteen uit 1947, is aangewezen als gemeentelijk monument. Dit gebouw is ontworpen door majoor-ingenieur der genie Van Wely. Velen oorspronkelijke gevelkozijnen zijn in loop der tijd vervangen. Bij het gebouw is in 1947 een schoorsteen gebouwd van 40 meter hoog ter vervanging van de oudere schoorsteen. De bovenkant van de schoorsteen is afgedekt met een gietijzeren kop en bepaalt mede het silhouet van Woerden. Samen met gebouw I vormt het een fraai geheel, dat het karakter van de vroegere activiteiten duidelijk markeert.

Bron woerden.nl